Digitaal stelsel

BIM staat voor samenwerking. Niet alleen door mensen, (Building Information Management) maar ook door technologie te gebruiken die samenwerking mogelijk maakt (Building Information Modelling). Bouwen volgens de BIM-filosofie zal pas succesvol zijn bij een perfecte mix tussen samenwerking en technologie.

Een digitaal stelsel of een andere samenwerkingsvorm?

Een eigen digitaal systeem?

Een sterke eindgebruiker (zoals AWV, Regie Der Gebouwen / Toyota, Albert Heijn) kan zijn/haar eigen systeem (of een systeem van derden) openstellen voor gebruikers, fabrikanten en partners. Dit is een gesloten samenwerking.

Een digitaal platform?

Een digitaal platform is een initiatief van een partij die zelf de spelregels vaststelt en diensten aanbiedt aan losse partijen die volgens die voorwaarden willen samenwerken (bv BIM360-Autodesk Forge / Airbnb)

Een digitaal stelsel?

Een algemeen digitaal stelsel ontstaat wanneer meerdere partijen digitaal samenwerken en algemene afspraken maken rond standaarden, processen en rollen.
De eigendom en het gebruik van data worden goed geregeld.

Het is duidelijk dat BIM niet georganiseerd moet worden via de eigen systemen van eindgebruikers. Hierdoor zouden de andere actoren per eindgebruiker telkens hun processen en werkmethodieken moeten wijzigen. Deze inefficiëntie wordt onrechtstreeks doorgerekend aan de eindgebruikers die vasthouden aan hun eigen systemen. Ook voor hen is deze vorm van samenwerking dus niet goed.

Platformen selecteren en laten concurrentie mogelijk (bv. Trivago tegen Booking.com) terwijl stelsels sectorbreed zijn (bv. bankensector) en non-concurrentieel moeten zijn.

Een digitaal stelsel is niet genoeg

Bij digitale stelsels moeten er zich commerciële activiteiten kunnen ontplooien in de vorm van softwarebedrijven die er data, content, applicaties en services voor bouwen. Een digitaal stelsel moet dat mogelijk maken, sterker nog, een digitaal stelsel moet een erkenning geven aan de platformen die werken volgens de regels van het betreffende digitale stelsel → conforme platformen.

Digitale stelsels moeten ook een aantal elementen regelen, er moet zoiets als een GDPR komen van de digitale wereld:

  • Identiteit van individuen, bedrijven, organisaties, …
  • Data policy rond verwerking van gegevens
  • ‘Delete and forget’ principe
  • Overdraagbaarheid van data (onder voorwaarden)
  • Eigendomsrecht, gebruiksrecht en auteursrecht goed geregeld

Waarom is een digitaal stelsel voor BIM nodig?

Een foto die door een consument op Facebook gezet wordt waarbij Facebook die foto mag gebruiken voor alle doeleinden, is misschien niet erg omdat dit in de privéwereld van een consument blijft, maar bij BIM is dit totaal anders.

Uit een BIM-model kan namelijk heel wat informatie gehaald worden, bijvoorbeeld  over hoe een deur beveiligd is in een gevangenis, waar de beveiligingscamera’s staan van een high security gebouw, waar de noodgenerator staat van tunnel, … Plugins op BIM modelleersoftware kunnen deze informatie uitlezen en doorgeven aan de leverancier van de plugin.

Verder zijn er BIM modelleerplatformen en BIM samenwerkingsplatformen die in hun algemene voorwaarden stellen dat alle informatie in de opgeladen BIM-modellen door hen kan geanalyseerd worden en door hen te gelde gemaakt kan worden.

Dit moet vermeden worden.

Uitzonderingen op de algemene voorwaarden

Grote eindgebruikers kunnen voor hun projecten bij een BIM samenwerkingsplatform wel andere voorwaarden bedingen, maar ze trekken hun (meestal kleinere) gebruikers hierin mee. Zolang deze gebruikers op zo’n platform binnen de projecten blijven van die grote eindgebruikers, is er geen probleem. Maar ze beseffen vaak niet dat zij als gebruikers het platform niet zonder risico kunnen gebruiken voor hun andere projecten.

Wanneer de gebruikers dit wel beseffen, slagen ze er vaak niet in om de nodige afwijkingen en uitzonderingen te bekomen op de algemene voorwaarden van zo’n platformen. Een extra moeilijkheid is vaak dat zo’n platformen georganiseerd zijn volgens Amerikaans (of Angelsaksisch) Recht, wat een heel andere rechtslogica volgt dan het Europees Recht.

Wat moet er geregeld worden? En door wie?

Onder het motto “delen is het nieuwe vermenigvuldigen”, moet er heel wat geregeld worden zodat actoren zich veilig en comfortabel voelen om zaken te gaan delen.

  • Alle actoren (gebruikers, fabrikanten, partners en eindgebruikers) moeten werken volgens bepaalde rollen.
  • Er moet vastgelegd worden wie welke informatie gebruikt van elk van voormelde partijen en voor welke doeleinden

Al deze zaken vormen de regels van het digitaal stelsel. Dit zou moeten beheerd worden door de Federale Overheid.

Juridisch- algemeen:

  • Vastleggen van een aantal principes
  • Uitwerken van een aantal typeovereenkomsten voor elk van de betrokken partijen (actoren)
  • Jurisdictie bijhouden en publiceren

Juridisch – producten & context

  • Producten: hiervoor is al heel wat geregeld
  • Omgeving: hiervoor is al heel wat geregeld
  • Gebouw/Context: hiervoor moet nog heel wat geregeld worden. (o.a. mogelijk conflict met auteursrecht van architecten?)

Er moet een soort van vertaalslag gebeuren van een aantal principes uit de fysieke wereld naar de digitale wereld.

Algemene nota:

De aspecten met betrekking tot het digitaal stelsel overstijgen de belangen van de actoren binnen het ecosysteem van TechBiM en gaan op voor alle actoren in de bouw. Er wordt dan ook naar gestreefd om dit op een hoger niveau dan TechBiM te tillen.